DİJİTAL SAĞLIK · UZAKTAN HASTA TAKİBİ
Uzaktan Hasta Takibi Nedir?
Sağlık takibi her zaman hastanede başlamak ve hastanede devam etmek zorunda değildir.
Bugün bağlantılı sağlık cihazları, giyilebilir teknolojiler ve dijital sağlık platformları sayesinde bazı sağlık verileri kişinin günlük yaşamı içerisinde oluşturulabilir.
Evde yapılan bir kan basıncı ölçümü...
Gün içerisinde akıllı bileklikten oluşan aktivite verileri...
Patch ECG ile kaydedilen kardiyak veriler...
CGM sensörünün gün boyunca oluşturduğu glikoz verileri...
Bütün bunlar sağlık kuruluşunun fiziksel sınırları dışında oluşabilir.
Peki bu veriler sağlık takip sürecinin bir parçası haline getirilebilir mi?
Uzaktan hasta takibi yaklaşımının temelinde bu soru bulunur.
Uzaktan hasta takibi; uygun sağlık cihazları ve dijital sistemler kullanılarak hastaya ilişkin belirli sağlık verilerinin sağlık kuruluşu dışında oluşturulması, dijital ortama aktarılması ve belirlenen takip sürecine dahil edilmesidir.
Böylece sağlık takibinin bazı bölümleri yalnızca hastanın sağlık kuruluşunda bulunduğu zamanlarla sınırlı kalmayabilir.
Uzaktan Hasta Takibi Ne Demektir?
Uzaktan hasta takibi, İngilizcede Remote Patient Monitoring veya kısaca RPM olarak adlandırılan dijital sağlık yaklaşımlarından biridir.
Temel mantığı oldukça basittir.
Hasta sağlık kuruluşunun dışındadır.
Uyumlu bir sağlık cihazı veya sensör kullanır.
Belirli sağlık verileri oluşur.
Desteklenen sistemlerde bu veriler dijital ortama aktarılır.
Veriler hastanın dijital takip sürecinin bir parçası haline gelir.
Yetkilendirilmiş sağlık profesyonelleri uygun kullanım senaryolarında ilgili verilere erişebilir.
Basit bir şekilde:
HASTA → SAĞLIK CİHAZI → SAĞLIK VERİSİ → DİJİTAL PLATFORM → SAĞLIK PROFESYONELİ
Uzaktan hasta takibinin temel yapısı budur.
Neden Uzaktan Hasta Takibine İhtiyaç Duyulur?
Bir sağlık profesyonelinin hastayla gerçekleştirdiği görüşme belirli bir zaman aralığını kapsar.
Ancak kişinin günlük yaşamı bu görüşmenin dışında devam eder.
Nabız değişir.
Kan basıncı değişebilir.
Aktivite seviyesi farklılaşabilir.
Glikoz seviyeleri gün içerisinde değişebilir.
Uyku düzeni farklılaşabilir.
Bazı kullanım senaryolarında kardiyak verilerin daha uzun süre takip edilmesi gerekebilir.
Bu verilerin önemli bir bölümü kişinin günlük yaşamı sırasında oluşur.
Uzaktan takip teknolojileri, uygun durumlarda sağlık kuruluşu dışında oluşan bu verilerin dijital takip sürecine dahil edilmesine yardımcı olabilir.
Hastane Dışında Sağlık Verisi Nasıl Oluşur?
Günümüzde farklı bağlantılı sağlık teknolojileri günlük yaşam içerisinde veri oluşturabilir.
Bunların arasında;
akıllı bileklikler,
giyilebilir sensörler,
Patch ECG cihazları,
Health Monitor gibi bağlantılı ölçüm cihazları,
kan basıncı ölçüm cihazları,
pulse oksimetreler,
CGM sistemleri
ve farklı ev tipi sağlık teknolojileri
bulunabilir.
Her cihaz farklı bir veri türü oluşturabilir.
Önemli olan yalnızca cihazın ölçüm yapması değildir.
Uzaktan takip açısından cihazın oluşturduğu verinin uygun ve güvenli bir dijital sürece dahil edilebilmesi gerekir.
Evde Yapılan Bir Ölçüm Nasıl Sağlık Takibinin Parçası Olur?
Örneğin bir kişinin evinde uyumlu bir sağlık cihazıyla ölçüm yaptığını düşünelim.
İlk aşamada cihaz ölçümü gerçekleştirir.
Ölçüm sonucunda sağlık verisi oluşur.
Desteklenen bağlantı altyapısı sayesinde veri mobil uygulamaya veya dijital sisteme aktarılabilir.
Dijital platform veriyi ilgili kullanıcının takip süreciyle ilişkilendirebilir.
Yetkilendirilmiş sağlık profesyoneli, kullanım senaryosuna bağlı olarak bu veriyi görüntüleyebilir.
Süreç şöyle ilerleyebilir:
EVDE ÖLÇÜM → VERİ → AKTARIM → DİJİTAL PLATFORM → TAKİP
Böylece evde gerçekleştirilen fiziksel bir ölçüm dijital sağlık sürecinin bir parçası haline gelebilir.
Uzaktan Hasta Takibinde Hangi Veriler Kullanılabilir?
Takip edilebilecek veriler kullanılan cihazlara, sistemlere ve takip programının amacına göre değişiklik gösterebilir.
Desteklenen sistemlerde örneğin;
nabız,
kan basıncı,
SpO₂,
vücut sıcaklığı,
EKG,
glikoz,
aktivite,
adım,
uyku ile ilişkili veriler
ve farklı sağlık göstergeleri
takip sürecine dahil edilebilir.
Her hasta için bütün bu verilerin takip edilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Hangi verilerin gerekli olduğu takip senaryosuna ve sağlık profesyonelinin değerlendirmesine göre değişebilir.
Giyilebilir Teknolojilerin Rolü Nedir?
Giyilebilir teknolojiler uzaktan takip yaklaşımının önemli veri kaynaklarından biri olabilir.
Bunun nedeni oldukça basittir.
Giyilebilir cihazlar günlük yaşamın içerisinde kullanılabilir.
Kullanıcı işe giderken cihaz yanında olabilir.
Yürüyüş yaparken veri oluşabilir.
Gün içerisinde aktivite verileri kaydedilebilir.
Desteklenen cihazlarda belirli sağlık verileri oluşturulabilir.
Bazı cihazlar gece boyunca da kullanılabilir.
Bu özellikler, belirli verilerin yalnızca hastane ziyareti sırasında değil günlük yaşam içerisinde de oluşmasına yardımcı olabilir.
Patch ECG Uzaktan Takipte Nasıl Kullanılabilir?
Kardiyak verilerin takibinde kısa süreli tek bir EKG kaydı her kullanım senaryosu için yeterli olmayabilir.
Patch ECG gibi giyilebilir EKG teknolojileri, cihaz özelliklerine bağlı olarak kardiyak verilerin daha uzun zaman aralıklarında kaydedilmesine yardımcı olabilir.
Kullanıcı günlük yaşamına devam ederken cihaz veri oluşturabilir.
Uygun bağlantı ve yazılım altyapısında bu veriler dijital sisteme aktarılabilir.
Böylece kardiyak veriler uzaktan takip süreçlerinin veri kaynaklarından biri haline gelebilir.
EKG verilerinin klinik değerlendirmesi sağlık profesyonelleri tarafından yapılmalıdır.
CGM Uzaktan Takibin Bir Parçası Olabilir mi?
CGM sistemleri gün ve gece boyunca düzenli aralıklarla glikoz verisi oluşturabilir.
Bu nedenle sürekli glikoz takibi, bağlantılı sağlık yaklaşımının önemli örneklerinden biridir.
Kullanıcı günlük yaşamına devam ederken sensör veri oluşturmaya devam edebilir.
Desteklenen sistemlerde glikoz verileri mobil uygulamada görüntülenebilir.
Uygun veri paylaşımı ve entegrasyon özelliklerine sahip sistemlerde bu veriler daha geniş takip süreçlerinin bir parçası olabilir.
Böylece tek bir glikoz ölçümü yerine zaman içerisinde oluşan veri dizisi değerlendirilebilir.
Health Monitor Gibi Cihazların Rolü Nedir?
Bazı takip senaryolarında farklı sağlık parametrelerinin belirli zamanlarda ölçülmesi gerekebilir.
Çoklu ölçüm özelliklerine sahip bağlantılı cihazlar bu noktada kullanılabilir.
Örneğin desteklenen bir Health Monitor üzerinden;
nabız,
kan basıncı,
SpO₂,
vücut sıcaklığı,
EKG
ve uyumlu ekipmanla kan şekeri
gibi farklı sağlık parametreleri ölçülebilir.
Uygun entegrasyon yapısında bu ölçümler dijital takip sürecinin bir parçası haline getirilebilir.
Uzaktan Takip 24 Saat Doktorun Hastaya Bakması Anlamına mı Gelir?
Hayır.
Bu önemli bir ayrımdır.
Uzaktan hasta takibi, sağlık profesyonelinin hastanın ekranını günün 24 saati kesintisiz izlediği anlamına gelmez.
Takibin nasıl gerçekleştirileceği kullanılan sisteme, sağlık kuruluşunun iş akışına ve oluşturulan takip modeline bağlıdır.
Bazı programlarda veriler belirli zamanlarda değerlendirilebilir.
Bazılarında belirlenen eşiklere veya sistem özelliklerine bağlı bildirim mekanizmaları bulunabilir.
Bazı durumlarda ise veriler planlanan görüşmeler sırasında değerlendirilebilir.
Dolayısıyla “uzaktan takip” ile “kesintisiz canlı gözetim” aynı şey değildir.
Sağlık Profesyoneli Ne Görür?
Dijital sağlık platformlarında sağlık profesyonelinin gördüğü bilgiler sistemin özelliklerine ve kullanıcının yetkilerine göre değişebilir.
Uygun sistemlerde sağlık profesyoneli;
takip ettiği hastaları,
gelen sağlık verilerini,
geçmiş ölçümleri,
zaman içerisindeki değişimleri,
ölçüm grafiklerini,
hasta ile ilgili takip bilgilerini
ve farklı dijital sağlık süreçlerini
görüntüleyebilir.
Amaç mümkün olduğunca çok veri göstermek değildir.
Asıl amaç ilgili verinin takip süreci içerisinde kullanılabilir hale getirilmesidir.
Tek Bir Ölçüm mü, Zaman İçerisindeki Değişim mi?
Uzaktan takip yaklaşımının önemli özelliklerinden biri sağlık verilerinin zaman içerisinde görüntülenebilmesidir.
Örneğin bugün yapılan tek bir kan basıncı ölçümü belirli bir ana ilişkin veri sağlar.
Farklı günlerde gerçekleştirilen ölçümler ise bir zaman çizelgesi oluşturabilir.
Benzer şekilde tek bir nabız değeri belirli bir anı gösterirken, farklı zamanlarda oluşan veriler değişimin takip edilmesine yardımcı olabilir.
CGM ve bazı giyilebilir cihazlarda ise veri daha sık aralıklarla oluşabilir.
Bu nedenle dijital sağlık sistemlerinde grafikler ve geçmiş kayıtlar önemli bir role sahiptir.
Uzaktan Hasta Takibi ile Tele-Tıp Aynı Şey midir?
Tam olarak değil.
İki kavram birbirleriyle ilişkili olabilir ancak aynı şeyi ifade etmez.
Tele-tıp veya tele-sağlık, hasta ile sağlık profesyonelinin uzaktan iletişim kurmasını sağlayan daha geniş bir hizmet yaklaşımıdır.
Örneğin görüntülü görüşme bir tele-sağlık hizmeti olabilir.
Uzaktan hasta takibi ise sağlık verilerinin sağlık kuruluşu dışında oluşturulması ve dijital takip sürecine dahil edilmesine odaklanır.
Bu iki sistem birlikte kullanılabilir.
Örneğin hasta evde ölçüm yapabilir.
Veriler dijital platforma aktarılabilir.
Sağlık profesyoneli uygun süreçte bu verileri görüntüleyebilir.
Ardından hasta ile görüntülü görüşme gerçekleştirilebilir.
Böylece veri takibi ve iletişim aynı dijital sağlık sürecinin parçaları haline gelebilir.
ÖLÇÜM → VERİ → TAKİP → GÖRÜŞME
Hastanın Rolü Nedir?
Uzaktan hasta takibi yalnızca teknoloji tarafından yürütülen otomatik bir süreç değildir.
Hastanın da süreç içerisinde önemli bir rolü bulunur.
Kullanılan sisteme göre hastanın;
cihazı doğru şekilde kullanması,
ölçümleri belirtilen şekilde gerçekleştirmesi,
sensörü uygun biçimde kullanması,
mobil uygulamayı kullanması,
gerekli durumlarda bilgi girmesi
ve sağlık profesyonelinin belirlediği takip planına uyması
gerekebilir.
Teknoloji süreci kolaylaştırabilir ancak doğru kullanımın yerini alamaz.
Uzaktan Takibin Hastaya Sağlayabileceği Kolaylıklar Nelerdir?
Uygun kullanım senaryolarında uzaktan takip, sağlık sürecinin günlük yaşama daha kolay dahil edilmesine yardımcı olabilir.
Örneğin belirli ölçümler evde gerçekleştirilebilir.
Geçmiş sağlık verileri dijital ortamda görüntülenebilir.
Kullanıcı kendi verilerini zaman içerisinde takip edebilir.
Uygun sistemlerde sağlık profesyoneliyle dijital iletişim kurulabilir.
Farklı sağlık verileri aynı platform içerisinde bir araya getirilebilir.
Ancak bu kolaylıklar her sağlık durumunda fiziksel muayenenin veya yüz yüze sağlık hizmetinin yerine geçeceği anlamına gelmez.
Uzaktan Hasta Takibinin Sağlık Profesyoneline Faydası Nedir?
Geleneksel sağlık hizmetinde sağlık profesyonelinin hastaya ilişkin gördüğü verilerin önemli bir bölümü belirli ziyaret zamanlarında oluşabilir.
Uzaktan takip sistemleri uygun senaryolarda bu zaman aralığını genişletebilir.
Sağlık profesyoneli yalnızca görüşme anındaki bir ölçümü değil, günlük yaşam içerisinde oluşmuş desteklenen geçmiş verileri de görebilir.
Bu durum takip sürecinin daha fazla veriyle desteklenmesine yardımcı olabilir.
Ancak verinin fazla olması tek başına daha iyi takip anlamına gelmez.
Verinin doğru şekilde sunulması, yönetilmesi ve klinik iş akışına uygun olması önemlidir.
Veri Güvenliği Neden Önemlidir?
Uzaktan hasta takibinde sağlık verileri dijital ortamda işlenebilir ve aktarılabilir.
Sağlık verileri hassas kişisel verilerdir.
Bu nedenle güvenlik uzaktan takip sistemlerinin temel konularından biridir.
Dijital sağlık altyapılarında;
kimlik doğrulama,
yetkilendirme,
erişim kontrolü,
güvenli veri iletişimi,
veri gizliliği
ve uygun teknik güvenlik önlemleri
önem taşır.
Sağlık verilerine herkesin erişebilmesi değil, yalnızca yetkilendirilmiş kullanıcıların gerekli verilere erişebilmesi gerekir.
Uzaktan Takip Acil Servisin Yerini Tutar mı?
Hayır.
Uzaktan hasta takip sistemleri acil sağlık hizmetlerinin yerine geçmez.
Ciddi veya ani belirtilerin bulunduğu durumlarda kişinin yalnızca uygulamadaki veya bağlantılı cihazdaki verilere güvenerek beklemesi doğru değildir.
Göğüs ağrısı, ciddi nefes darlığı, bilinç değişikliği veya acil olduğunu düşündüren başka belirtiler bulunuyorsa uygun acil sağlık hizmetlerine başvurulmalıdır.
Dijital takip sistemlerinin kullanım amacı acil durum hizmetlerinin yerine geçmek değildir.
Bir Hastanın Uzaktan Takip Günü
07:00 — GÜN BAŞLAR
Hasta güne başlar ve desteklenen günlük sağlık verileri oluşmaya başlar.
→
10:30 — GİYİLEBİLİR TAKİP
Akıllı bileklik aktivite ve desteklenen sağlık verilerini oluşturmaya devam eder.
→
14:00 — KARDİYAK VERİ
Patch ECG gibi bir cihaz uygun kullanım senaryosunda EKG verisi oluşturabilir.
→
15:00 — SAĞLIK ÖLÇÜMÜ
Hasta bağlantılı sağlık cihazıyla belirlenen ölçümleri gerçekleştirir.
→
17:00 — GLİKOZ TAKİBİ
CGM sensörü glikoz değişimlerine ilişkin veri oluşturmaya devam eder.
→
18:00 — VERİLER DİJİTAL PLATFORMDA BULUŞUR
Desteklenen farklı sağlık verileri aynı dijital takip sürecinin parçaları haline gelir.
→
20:00 — SAĞLIK PROFESYONELİ
Uygun takip modelinde sağlık profesyoneli ilgili sağlık verilerini görüntüleyebilir ve takip sürecini sürdürebilir.
GÜNLÜK YAŞAM → SAĞLIK VERİSİ → DİJİTAL PLATFORM → SAĞLIK PROFESYONELİ
SPINEX IO · TURP
Sağlık Takibini Hastanenin Dışına Taşıyan Dijital Altyapı.
TURP; hasta takip süreçleri, sağlık verileri, bağlantılı medikal cihazlar ve dijital sağlık hizmetlerini aynı platform üzerinde buluşturan SPINEX IO dijital sağlık altyapısıdır.
TURP ile kullanım senaryosuna göre hasta ve sağlık profesyoneli aynı dijital ekosistemin farklı taraflarında yer alabilir.
Hasta mobil uygulama üzerinden kendi takip sürecine erişebilir.
Uyumlu bağlantılı cihazlardan elde edilen desteklenen sağlık verileri dijital sisteme aktarılabilir.
Sağlık profesyoneli kendi yetkileri kapsamında hastalarını ve ilgili sağlık verilerini görüntüleyebilir.
Gerektiğinde dijital iletişim araçları takip sürecine dahil edilebilir.
Böylece fiziksel cihazlardan başlayan sağlık verisi yolculuğu dijital sağlık hizmetine dönüşebilir.
TURP'TA UZAKTAN TAKİP NASIL ÇALIŞIR?
1 — HASTA
Hasta günlük yaşamına devam eder.
2 — CİHAZ
Uyumlu bağlantılı sağlık cihazları desteklenen verileri oluşturur.
3 — VERİ AKTARIMI
Uygun bağlantı altyapısı sağlık verilerinin dijital sisteme aktarılmasını sağlar.
4 — TURP
Veriler hastanın dijital takip süreciyle buluşur.
5 — SAĞLIK PROFESYONELİ
Yetkilendirilmiş sağlık profesyoneli uygun kullanım senaryosunda ilgili verilere erişebilir.
6 — İLETİŞİM
Gerektiğinde dijital sağlık hizmetleri ve iletişim araçları takip sürecini destekleyebilir.
HASTA → CİHAZ → VERİ → TURP → SAĞLIK PROFESYONELİ
Sağlık Hizmetinin Yeni Temas Noktası
Dijital sağlık teknolojileri sağlık kuruluşlarının önemini ortadan kaldırmaz.
Bunun yerine sağlık hizmetinin ulaşabildiği dijital temas noktalarını genişletebilir.
Hastane ve klinikler sağlık hizmetinin merkezinde olmaya devam ederken bağlantılı cihazlar ve dijital platformlar sağlık takibinin bazı bölümlerinin günlük yaşam içerisinde devam etmesine yardımcı olabilir.
Bu yaklaşımın temelinde teknoloji değil, bağlantı bulunur.
Hasta ile sağlık profesyoneli arasında...
Cihaz ile yazılım arasında...
Sağlık verisi ile takip süreci arasında...
Bağlantılı bir dijital sağlık ekosistemi.
Uzaktan hasta takibi, bağlantılı medikal cihazlar ve dijital sağlık hizmetlerinin aynı ekosistemde nasıl bir araya getirilebildiğini görmek için TURP Dijital Sağlık Platformu'nu inceleyebilirsiniz.
Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve tıbbi tavsiye niteliğinde değildir.
Uzaktan hasta takip sistemlerinde kullanılabilecek cihazlar, ölçümler, veri aktarım yöntemleri, takip sıklığı ve sağlık profesyonelinin rolü kullanım senaryosuna göre değişiklik gösterebilir.
Bağlantılı cihazlardan elde edilen sağlık verileri tek başına tıbbi tanı veya tedavi amacıyla kullanılmamalıdır.
Uzaktan hasta takip sistemleri acil sağlık hizmetlerinin veya gerekli fiziksel muayenenin yerine geçmez.
Sağlığınızla ilgili bir belirti veya endişeniz bulunuyorsa sağlık profesyoneline başvurunuz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız uygun acil sağlık hizmetlerine başvurunuz.